SBO De Boei

Bjna alle kinderen op onze school hebben een ernstige of minder ernstige achterstand op het gebied van spraak, woordenschat, lezen, spellen. Om een sluitend aanbod te kunnen bieden  nemen wij sinds 2008 deel aan een taalleesverbetertraject.
 
Doel van het project was het ontwikkelen van een taalbeleidsplan. Dit plan is koersbepalend voor de school. Naast het traject ‘Met woorden in de weer’ is gestart met de nieuwe methodiek lezen en spellen “Zo leer je kinderen lezen en spellen”.
 
De aanleiding voor het taal-leesverbetertraject was een onderzoek n.a.v. de studie master SEN taal-dyslexiespecialist door de toenmalige remedial teacher. Uit dit onderzoek kwamen de volgende verbeterpunten naar voren:

• De lees-en spellingresultaten vielen tegen.
• Er was geen duidelijke doorgaande lijn.
• Er was geen leerlijn lezen/spellen
• De leesmethode werd niet helemaal doorgewerkt.
• De tijd die besteed werd aan lezen wisselde enorm en voldeed niet aan de kwaliteitskaart van de PO-Raad.
• Er waren veel niveauverschillen in de groep.
• Leerkrachten hadden geen inzicht in het totale leesonderwijs van de school.
• Geen effectieve leestijd, veel gebruik maken van werkbladen
• Overdracht tussen groepen was niet optimaal.

Gedurende dit onderzoek kwam “Zo leer je kinderen lezen en spellen” (ZLKLS) als effectieve wetenschappelijk onderbouwde methodiek uit de bus. Het onderzoek is gepresenteerd aan het team, er is een werkgroep opgericht en er zijn studiedagen gevolgd.
Wij hebben de methodiek stapsgewijs ingevoerd, startend in de onderbouwgroepen. Komend jaar doet de hele school mee.

Er vinden observaties plaats, er is een leescoördinator aangesteld, de doorgaande lijn en leerlijnen zijn op papier gezet, er vindt directe instructie plaats en effectieve lees- en spellingtijd ( 4 keer per week 1 uur en 15 min. per groep) Op bouwvergaderingen is ZLKLS een vast punt, evenals het woordenschatonderwijs, dat door de taalcoördinatoren is ingevoerd in samenwerking met het ABC. In alle groepen wordt nu gewerkt met de aanpak van “Met woorden in de weer”. Iedere week krijgen de kinderen in clusters nieuwe woorden aangeboden.

De resultaten zijn veelbelovend te noemen. De leerkrachten vinden het prettig om een vaste groep te hebben met minder niveauverschillen en een duidelijke aanpak en structuur. Dit is voor de kinderen ook heel prettig. Ze pakken wonderbaarlijk snel de aanpak op en de vaste opbouw en structuur van de lessen geeft houvast.
 
In het schooljaar 2008-2009 hebben wij in samenwerking met Bureau April gewerkt aan een profileringtraject. Wij hebben twee speerpunten geformuleerd: communicatie & speel/werkgedrag.
Bij communicatie werkt het team aan het verder ontwikkelen van de specialismen:

• Aanpak taallezen
• Voorschotbenadering lezen en spellen en signalering en behandeling van dyslexie
• Piramide JK
• Nieuwe koers aanvankelijk lezen en spellen (Zo leer je kinderen lezen en spellen)
• Aanpak dyslexie
• Aanpak stagnerende lezers en spellers
• Verbeteren woordenschatdidactiek (Training met woorden in de weer)

Betekenisontwikkeling en woordenschatuitbreiding staan centraal. Dat is belangrijk voor de communicatie, het (begrijpend) lezen en leren. Werken aan taalonderwijs is werken aan schoolsucces. We willen kinderen een rijke, talige leer- en leefomgeving bieden om de eigen talenten te ontwikkelen. Ook aandacht voor de ontwikkeling van leerkrachten is in dit proces belangrijk.
 
Kleuterafdeling SBO (JK)
De JK afdeling werkt met het Piramideprogramma. Deze methode stimuleert het actief luisteren, het spreken en begrijpen, en de woordenschatontwikkeling. Wij hebben een speciale taallijn (voorschotbehandeling) opgenomen met activiteiten voor woordenschatuitbreiding. Woordenschat is de basis voor de goede beheersing van een taal.
Na elk thema van het Piramide aanbod wordt er bij de kleuters een toets afgenomen om de aangeboden begrippen te testen op passief en/of actief beheersen. Op basis van een analyse van deze toetsgegevens wordt bepaald welke kleuters extra begeleiding nodig hebben. Zij krijgen preteaching van een tutor Piramide en/of extra taalaanbod in taalgroepjes (door logopediste).
 
Wij werken volgens het ‘Protocol leesproblemen en dyslexie voor het sbo’. Binnen de JK volgen wij de kinderen met het ontwikkelingsvolgmodel (OVM) voor jonge kinderen. Daarnaast testen wij hen met CITO taal voor kleuters en de toetsen ontluikende geletterdheid van het CPS.
Het eerste jaar dat kinderen in de onderbouw zitten en leesonderwijs krijgen toetsen wij hen volgens de opbouw van ‘Zo leer je kinderen lezen en spellen’.
Twee keer per jaar toetsen wij alle andere kinderen met de nieuwe AVI en DMT, PI-dictee en CITO lezen met begrip of CITO begrijpend lezen.
 
In elke klas wordt iedere dag gelezen door middel van koorlezen, duolezen, individueel lezen en/of stillezen.
De (ondersteunende) leerkracht leest individueel met kinderen en de zwakkere lezers krijgen extra leestijd. Wij hebben een schoolbibliotheek waar alle kinderen 1 keer per week met een eigen biebpas boeken kunnen lenen.
 
Voor spelling werken wij met de spellingopbouw van ZLKLS. De kinderen krijgen in niveaugroepen elke dag instructie op maat.De verschillende spellingsregels worden schoolbreed hetzelfde aangeboden en herhaald met behulp van de BLOON aanpak en computer.
 

• Aan het begin van het schooljaar worden de onderwijsplanningen ingevuld door de leerkracht in samenspraak met de intern begeleider. Drie keer per jaar worden de onderwijsplanningen bijgesteld. In het groepsplan, dat twee keer per jaar wordt bijgesteld, staan de diverse niveaugroepen en het aanbod per vakgebied vermeld. Na de toetsrondes wordt bekeken welke kinderen in aanmerking komen voor extra begeleiding in of buiten de groep. Ook dit staat in het groepsplan vermeld. Kinderen die voor begeleiding buiten de groep in aanmerking komen krijgen een apart handelingsplan. Kinderen die in aanmerking komen voor een apart behandelingsplan (op zorgniveau 2 of 3) zijn:
• Kinderen die onvoldoende scoren op meerdere onderdelen van de toetsen
• Kinderen die na drie jaar leesonderwijs nog geen AVI 6 lezen
• Kinderen waarbij het lezen minder dan 2 avi niveaus per jaar vooruit gaat
• Kinderen die spellend blijven lezen
• Kinderen die radend blijven lezen
• Kinderen met dyslectische kenmerken
• Kinderen met dyslexie.

Nieuwe leerlingen worden door de logopedist getest. De woordenschat, zowel actief als passief,  wordt in kaart gebracht. Indien nodig volgt behandeling door de logopedist.